Xu hướng hồi hương của Việt kiều, đặc biệt tại Úc và Mỹ, đang gia tăng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ổn định và khung pháp lý về nhà ở, đất đai ngày càng cởi mở, tạo thêm cơ hội đầu tư và sinh sống lâu dài.

Trong thời gian gần đây, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đặc biệt tại Mỹ và Úc, đang ghi nhận những tín hiệu cho thấy mối quan tâm ngày càng lớn đối với việc trở về Việt Nam không chỉ để thăm thân mà còn để đầu tư, kinh doanh và cân nhắc sinh sống lâu dài. Theo ghi nhận từ các diễn đàn, hội thảo và hoạt động kết nối kiều bào, nhiều người Việt định cư ở nước ngoài sau 15–20 năm bắt đầu xem xét nghiêm túc kế hoạch “hồi hương”, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam duy trì tăng trưởng và môi trường pháp lý từng bước được hoàn thiện.

Một trong những yếu tố thường được nhắc đến là dòng kiều hối tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong những năm gần đây, TP.HCM luôn là địa phương dẫn đầu cả nước về lượng kiều hối tiếp nhận, với giá trị ước đạt hàng tỷ USD mỗi năm, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lượng kiều hối về Việt Nam. Theo các nghiên cứu và ước tính thị trường, một phần đáng kể nguồn vốn này được phân bổ vào lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là các dự án nhà ở tại khu vực trung tâm hoặc những vị trí có tính thanh khoản cao. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc đầu tư này không chỉ mang tính tích lũy tài sản mà còn phản ánh sự chuẩn bị dài hạn cho khả năng quay về sinh sống.

Khung pháp lý ngày càng cởi mở đối với người Việt ở nước ngoài

Những thay đổi trong chính sách pháp luật được xem là yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng trên. Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/8/2024), cùng với Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023, đã mở rộng đáng kể quyền tiếp cận nhà ở và quyền sử dụng đất đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, đặc biệt là những người còn quốc tịch Việt Nam.

Theo các quy định mới, Việt kiều đáp ứng đủ điều kiện pháp lý có thể trực tiếp đứng tên sở hữu nhà ở, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong các dự án nhà ở, cũng như thực hiện các giao dịch thừa kế, tặng cho theo quy định, thay vì phải nhờ người thân đứng tên như trước đây. Dù trên thực tế vẫn tồn tại những yêu cầu về giấy tờ và thủ tục, nhiều ý kiến cho rằng khung pháp lý hiện nay đã minh bạch và thuận lợi hơn so với giai đoạn trước.

Tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng, một số phân khúc bất động sản, đặc biệt là căn hộ cao cấp hoặc các dự án gắn với không gian xanh và tiện ích đồng bộ, đang thu hút sự quan tâm của nhóm khách hàng là Việt kiều, những người tìm kiếm môi trường sống an ninh, tiện nghi và phù hợp cho kế hoạch lâu dài.

Nhu cầu “ngôi nhà thứ hai” và xu hướng hồi hương dưỡng lão

Từ thực tế cộng đồng, nhiều kiều bào chia sẻ mong muốn sở hữu một “ngôi nhà thứ hai” tại Việt Nam, nơi có thể cân bằng giữa tiện ích hiện đại và nhịp sống quen thuộc. Thay vì chú trọng diện tích lớn, họ ưu tiên không gian sống gần thiên nhiên, cộng đồng dân cư ổn định và khả năng khai thác cho thuê khi chưa sử dụng thường xuyên.

Bên cạnh đó, xu hướng hồi hương để nghỉ hưu hoặc dưỡng lão cũng đang được nhắc đến nhiều hơn, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại Việt Nam thấp hơn so với nhiều quốc gia phát triển. Đối với thế hệ lớn tuổi, yếu tố tinh thần, văn hóa và mong muốn gắn bó với quê hương được xem là động lực quan trọng.

Riêng tại Úc, cộng đồng người Việt hiện ước tính hơn 350.000 người. Trong các hội nhóm và diễn đàn cộng đồng, chủ đề trở về Việt Nam đầu tư hoặc nghỉ hưu thường xuyên được thảo luận. Một bộ phận người trẻ thuộc thế hệ 1.5 và thế hệ thứ hai cũng bày tỏ mong muốn tìm kiếm cơ hội khởi nghiệp hoặc làm việc tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ, sản xuất và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Kết nối kiều bào và những thách thức còn tồn tại

Các chương trình kết nối kiều bào tiếp tục được tổ chức hàng năm nhằm tăng cường gắn kết và cung cấp thông tin về cơ hội đầu tư trong nước. Chương trình Xuân Quê hương, dự kiến diễn ra vào đầu năm 2026, được kỳ vọng sẽ tiếp tục là diễn đàn để kiều bào từ nhiều quốc gia gặp gỡ, trao đổi và tìm hiểu môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, không ít thách thức vẫn tồn tại. Một số Việt kiều cho biết họ gặp khó khăn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xác nhận giấy tờ hoặc khi tiếp cận các thủ tục hành chính tại địa phương, do việc thực thi chưa đồng đều. Ngoài ra, “sốc văn hóa ngược” khi quay về sinh sống sau nhiều năm ở nước ngoài cũng là vấn đề được nhắc đến, đòi hỏi thời gian thích nghi với môi trường sống và làm việc trong nước.

Các chuyên gia khuyến nghị, Việt kiều có ý định hồi hương nên chủ động tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật mới, tham vấn luật sư hoặc đơn vị tư vấn uy tín, đồng thời bắt đầu từ những kế hoạch đầu tư phù hợp với khả năng tài chính. Việc tham gia các hoạt động kết nối cộng đồng được xem là kênh hữu ích để tiếp cận thông tin chính thống và xây dựng mạng lưới hỗ trợ cần thiết.

Cơ hội kết nối hai quê hương

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và chính sách ngày càng hướng tới việc thu hút nguồn lực từ cộng đồng người Việt ở nước ngoài, xu hướng hồi hương được kỳ vọng sẽ góp phần biến kiều hối thành nguồn lực quan trọng cho phát triển. Đối với cộng đồng Việt kiều Úc, đây không chỉ là câu chuyện đầu tư mà còn là cơ hội kết nối kinh nghiệm, tri thức và nguồn lực từ hai quốc gia, góp phần vào sự phát triển bền vững của quê hương./.