Đồng đô la Úc (AUD) đã có bước nhảy vọt bất ngờ, chính thức vượt mốc 70 xu Mỹ trong tuần này - một ngưỡng tâm lý quan trọng lần đầu tiên được chạm tới sau nhiều năm. Sự biến động mạnh này chủ yếu được thúc đẩy bởi hai yếu tố: chính sách tiền tệ từ nước Mỹ và kỳ vọng trong nước.

Nguyên nhân chính từ phía Mỹ và Kỳ vọng lãi suất trong nước

Động lực trực tiếp đẩy AUD tăng mạnh lại đến từ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Chính sách cố ý làm suy yếu đồng đô la Mỹ (USD) của ông nhằm thúc đẩy xuất khẩu đã gây ra sự hỗn loạn trên thị trường tiền tệ toàn cầu. Khi USD yếu đi, các đồng tiền khác, bao gồm AUD, tự động trở nên mạnh hơn một cách tương đối.

Bên cạnh đó, nguyên nhân nội tại đến từ kỳ vọng Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay để kiềm chế lạm phát. Lãi suất cao hơn thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Úc, từ đó tạo ra nhu cầu mua AUD và đẩy giá trị đồng tiền này lên cao. Việc AUD mạnh cũng phù hợp với mục tiêu làm mát nền kinh tế của RBA.

Mặt trái ít được biết đến: "Cú sốc" với tài sản hưu trí

Tuy nhiên, một đồng AUD mạnh không phải lúc nào cũng là tin tốt. Đây có thể là "tin xấu" đối với tài chính cá nhân của hàng triệu người Úc, đặc biệt là các quỹ hưu trí khổng lồ.

Lý do nằm ở cơ cấu đầu tư: lần đầu tiên trong lịch sử, hơn 50% tài sản trong hệ thống quỹ hưu trí trị giá hơn 3 nghìn tỷ đô la của Úc được đầu tư ra nước ngoài (cổ phiếu, trái phiếu, cơ sở hạ tầng...). Khi AUD tăng giá, giá trị của những tài sản nước ngoài này khi quy đổi về đô la Úc sẽ bị giảm xuống.

Thiệt hại cụ thể: Chỉ cần AUD tăng 1%, giá trị tài sản hưu trí có thể "bốc hơi" khoảng 15 tỷ đô la. Với mức tăng khoảng 4% trong tuần qua, ước tính tổng tài sản có thể đã giảm tới 60 tỷ đô la.

Ví dụ thực tế: Nếu bạn mua cổ phiếu Apple (Mỹ) một năm trước, dù giá trị cổ phiếu tính bằng USD có tăng nhẹ, nhưng khi bán ra và chuyển đổi về AUD mạnh hơn, bạn vẫn có thể lỗ.

Tác động này đặc biệt nghiêm trọng với thế hệ gần nghỉ hưu - nhóm nắm giữ tài sản lớn nhất và cũng là động lực chi tiêu chính của nền kinh tế. Cảm giác "ít giàu đi" có thể khiến họ thắt chặt chi tiêu, từ đó gián tiếp hỗ trợ RBA trong việc kiềm chế lạm phát.

Mặt tích cực: Nhập khẩu trở nên rẻ hơn

Mặt sáng duy nhất nằm ở sức mua đối với hàng hóa nhập khẩu. Với AUD mạnh hơn, người tiêu dùng sẽ được lợi khi mua xe hơi, xăng dầu, thiết bị điện tử, quần áo ngoại nhập với giá rẻ hơn.

Tóm lại, đợt tăng giá của đồng đô la Úc là một hiện tượng phức tạp. Nó vừa là tín hiệu từ thị trường quốc tế và chính sách trong nước, vừa mang lại lợi ích trước mắt cho người mua sắm, nhưng đồng thời cũng ẩn chứa rủi ro lớn đối với sự an toàn của khoản tiền hưu trí cả đời của người dân Úc./.