Nền kinh tế Úc đang chịu tác động tiêu cực trực tiếp từ cuộc chiến Mỹ - Iran khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh và Eo biển Hormuz vẫn chưa thực sự mở lại bình thường.

Chưa đầy 24 giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần được ký kết, Iran đã tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz sau khi cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận bằng cách tiếp tục tấn công Lebanon. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy lưu lượng tàu qua eo biển giảm mạnh, chỉ còn rất ít tàu hoạt động so với trung bình 135 lượt mỗi ngày trước chiến tranh.

Giá dầu thô thế giới đã tăng vọt trở lại, lên gần 97 USD/thùng. Nhà phân tích hàng hóa Vivek Dhar của Commonwealth Bank nhận định: “Rủi ro giá dầu tăng hiện lớn hơn nhiều so với rủi ro giảm”. Giá chào bán dầu thô từ Biển Bắc hiện cao hơn 20 USD/thùng so với giá chuẩn, cho thấy nguồn cung dầu thực tế đang rất khan hiếm.

Đây là tin xấu đối với Úc. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn tại Eo biển Hormuz kéo dài, lạm phát tại Úc sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo nhà kinh tế Josh Copeland của NAB, chỉ cần giá dầu tăng 10% đã có thể đẩy giá tiêu dùng tăng thêm 0,4 điểm phần trăm trong vòng hai năm.

Ông Ben Udy, Kinh tế trưởng Oxford Economics Australia, cho biết thỏa thuận ngừng bắn ngắn ngủi từng mang lại hy vọng giúp doanh nghiệp bổ sung kho dự trữ nhiên liệu. Tuy nhiên, với tình hình Eo biển Hormuz vẫn bất ổn, triển vọng này đang gặp nhiều thách thức. Ông vẫn dự báo Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tăng lãi suất vào tháng 5 tới.

Không chỉ dầu mỏ, chiến tranh còn gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là phân bón (ảnh hưởng trực tiếp đến giá thực phẩm) và khí heli (dùng trong sản xuất chip máy tính). Những yếu tố này sẽ tiếp tục đẩy chi phí sinh hoạt tại Úc tăng cao.

Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers thừa nhận tình hình nghiêm trọng: “Người dân Úc đang phụ thuộc vào những diễn biến ở Trung Đông. Tôi mong cuộc chiến này sớm kết thúc”.

Tâm lý người tiêu dùng Úc vẫn ở mức thấp, dù có cải thiện nhẹ nhờ chính phủ tạm cắt giảm thuế tiêu thụ nhiên liệu. Ngành xây dựng – nơi các hợp đồng giá cố định vẫn phổ biến – đang chịu áp lực lớn khi giá một số vật liệu như ống nhựa PVC đã tăng hơn 30% chỉ trong vài tuần.

Nghiên cứu mới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rằng chiến tranh gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng hơn cả khủng hoảng tài chính hay thiên tai, với những hậu quả lâu dài có thể kéo dài tới một thập kỷ.

Đối với Úc, cuộc chiến Mỹ - Iran không còn là vấn đề xa xôi. Nó đang trực tiếp ảnh hưởng đến giá xăng dầu, chi phí sinh hoạt hàng ngày, lãi suất vay mua nhà và sức khỏe tổng thể của nền kinh tế./.

(Tổng hợp từ Yahoo News Australia, Commonwealth Bank, Oxford Economics, NAB và IMF – cập nhật ngày 9/4/2026)